Je ziet het in elke stad, hoe groot of klein ook. Je ziet het vanaf de autorit naar huis of tijdens een toevallige wandeling door je buurt. Aan miljoenen elektriciteitskabels in het hele land hangt een paar schoenen met samengebonden veters, die aan de elektriciteitskabels zijn opgehangen.
Je zou er misschien niets van denken, maar is het niet vreemd dat dit zo’n algemeen verschijnsel is? Het is genoeg om iemand te doen afvragen hoe die schoenen in hemelsnaam op de plek kwamen waar ze zijn.
Wat is schoenen gooien?
Schoengooien, ook wel schoengooien of shoe-throwing genoemd, is wanneer iemand de veters van een paar schoenen aan elkaar bindt en ze over een telefoondraad of elektriciteitsleiding gooit. Schoenen kunnen over bomen en hekken gegooid worden, maar ze worden het meest gezien op elektriciteits- of telefoonlijnen.
Hoewel ze ongelooflijk vaak voorkomen, is er geen duidelijke reden die verklaart waarom de schoenen terechtkomen waar ze terechtkomen. De schoenen zouden symbool kunnen staan voor de plaatselijke cultuur of traditie, of voor andere dingen.
De documentaire die wat waarheid aan het licht brengt
De documentaire The Mystery of Flying Kicks onderzoekt waarom, over de hele wereld, zo veel sneakers aan hoogspanningskabels hangen. De film gebruikte de vrijwillige telefoongesprekken, filmbeelden, en foto’s van mensen over de hele wereld om te verklaren waarom mensen met gympen gooien.
Er is nooit één definitief antwoord gekomen, en de redenen veranderen afhankelijk van het land, maar een paar thema’s zijn opgedoken.
Het vieren van het verliezen van je maagdelijkheid
Een beller uit Sydney, Australië, zei dat als een mannelijke tiener zijn maagdelijkheid verliest, hij de veters aan elkaar knoopt en zijn gympen op een telefoonlijn omhoog gooit. Zo vieren de schoenen de gedenkwaardige gebeurtenis in het leven van de jongeman.
Misschien is de blijvendheid van het voorgoed verliezen van je schoenen aan de telefoonlijnen vergelijkbaar met de blijvende verandering die iemand ondergaat als hij zijn maagdelijkheid verliest – als het eenmaal verloren is, kun je het nooit meer terugkrijgen.
Pesttactiek
Een andere verklaring waarom schoenen op telefoonlijnen belanden is te wijten aan onvolwassen machtsdynamiek. Een pester zal de schoenen van het slachtoffer pakken, de veters samenbinden en de schoenen over de hoogspanningslijn gooien, zodat het slachtoffer niet bij zijn schoenen kan. Het slachtoffer is niet alleen zijn schoenen voorgoed kwijt, maar moet ook zonder schoeisel naar huis lopen.
De wandeling naar huis zonder schoenen is als een wandeling van schaamte die aan voorbijgangers signaleert dat het slachtoffer zojuist zijn schoenen afgenomen heeft. Waarom zou iemand anders zonder schoenen naar huis lopen? De pester voelt zich overwinnaar, en het slachtoffer heeft elke keer dat ze langs hun schoenen lopen een herinnering aan de machtsdynamiek die ze niet konden overwinnen.
De beller die deze verklaring aanbood, bond het niet vast aan een geografische plaats. Theoretisch kan elke pestkop op elk continent de schoenen van zijn slachtoffer over een telefoonlijn gooien.
Boodschap voor de politie
Jose uit Madrid, Spanje, zei dat wanneer je in de stad schoenen op de elektriciteitskabels ziet gooien, dat een boodschap van de maffia is. De organisatie vertelt de politie uit de buurt te blijven, waarschijnlijk als waarschuwing dat de maffia de politie kwaad zal doen als de agenten te veel rondsnuffelen.
Volgens de beller is het “een soort gentleman’s agreement tussen de criminele bendes en de autoriteiten”. De bende vertelt de politie subtiel uit de buurt te blijven en hun misdaadoperaties niet te verstoren, en de agenten vermijden mogelijk dodelijk geweld van de misdadigers.
De boodschap is duidelijk voor iedereen – hoe meer schoenen je in een buurt op de stroomkabels ziet, hoe meer je er uit de buurt moet blijven.
Drugsactiviteit
Een van de meest voorkomende verklaringen waarom mensen hun schoenen over hoogspanningskabels gooien is te wijten aan drugsgerelateerde activiteit. Het is een gangbaar gerucht dat als je schoenen aan de telefoonlijnen ziet hangen, er hoogstwaarschijnlijk drugsdeals plaatsvinden in die buurt.
Maar wanneer dat idee aan een kritisch onderzoek wordt onderworpen, verschijnen er gaten in de logica. Om de beller uit The Mystery of Flying Kicks te parafraseren, het is niet zo dat je een paar schoenen aan een elektriciteitsleiding kunt zien hangen en op een huis kunt kloppen. Dat kon de politie ook uitvinden.
Staan de schoenen er dus voor dat er, in het algemeen, drugs in de buurt zijn, en dat je, mocht je drugs willen, op die plek moet blijven rondhangen tot je de juiste persoon vindt? Misschien. Maar met zoveel onduidelijkheid voor risicovol gedrag, is het onwaarschijnlijk dat de schoenen je praktisch kunnen vertellen waar je in de buurt drugs kunt kopen.
Lees ook: Waarom Pennies aan schoenen lijmen.
Bende-territorium markeren
Een beller uit New York City, Verenigde Staten van Amerika, legt de redenen voor het ophangen van schoenen uit in verband met bendes die hun territorium markeren.
Elke bende zou verbonden zijn met een kleur. Volgens de beller waren de Decepticons bende paars en goud, dus als je paarse en gouden schoenen aan de lijnen zag hangen, wist je dat je in het territorium van de Decepticons bende was. Als je een rivaliserend bendelid was, betekende dit dat je flink in de problemen kon komen als een van de tegengestelde bendeleden je zag.
Bendes kunnen geen duidelijke bewegwijzering gebruiken om overal aan te geven waar ze actief zijn, want, net als bij de drugsvoorbeelden, kon de politie dat ook uitvinden. Maar met het griezelige, stille visioen van schoenen die spookachtig aan de hoogspanningskabels slingeren, weet je dat je niet was waar je moest zijn – ongeacht je bende-gezindheid (tenzij je in de bende zit, natuurlijk).
Dodenritueel
Een beller uit Los Angeles beschrijft een anekdote waarin hij een stel schoenen in een cluster aan een elektriciteitskabel zag hangen. De beller zegt dat hij zijn vriend vroeg waarom de schoenen daar hingen, en de vriend zei dat de schoenen toebehoorden aan plaatselijke bendeleden die neergeschoten waren. Op sommige schoenen zat zelfs nog bloed.
De overlevende bendeleden hingen de schoenen op en gooiden ze over de hoogspanningskabels als een manier om degenen die ze verloren hadden te herdenken.
Alternatieve graffiti – Shoefiti
Het is ongelooflijk moeilijk en gevaarlijk om schoenen te verwijderen als ze eenmaal over een hoogspanningslijn gegooid zijn. Daarom komen de schoenen, als ze eenmaal boven zijn, zelden meer naar beneden. Ze worden een vaste waarde in de zijn, net als graffiti.
Daarom, aldus een geïnterviewde voor de documentaire, kiezen degenen die een gebied willen vernielen voor de zachtere aanpak dan graffiti. Ze gooien een paar schoenen over een hoogspanningslijn en laten zo hun stempel op de stad achter. De schoenen zijn een manier om te zeggen dat je er was en dat je iets bereikt hebt – zoals bij de viering van pas verloren maagdelijkheid in Australië.
Van shoefiti wordt vaak gezegd dat het hetzelfde effect op een buurt heeft als graffiti, zodat gemeenten die hopen een bepaald imago te behouden, hard zijn opgetreden tegen shoefiti en degenen die hun schoenen over hoogspanningsleidingen gooien vervolgd hebben, aldus de documentaire.
Terwijl graffitikunstenaars schuren tegen het idee dat shoefiti dezelfde artistieke representatie heeft als hun verf, houdt het concept van shoefiti nog steeds stand. Mensen willen hun stempel drukken. Als ze geen verf hebben, volstaan in plaats daarvan hun schoenen.
Voorstellingskunst
In plaats van een manier om territorium te markeren, gebruiken sommige kunstenaars schoenen en stroomdraden als een manier om kunst te maken. Sommige performance kunstenaars maakten artistieke, tweedimensionaal lijkende schoenen en hingen ze rond de verschillende steden in de wereld, zoals New York City, Londen, plaatsen in Zuid-Afrika, en meer.
De kunstenaars genieten van de esthetiek van de hangende voorstellingen, van de transgressie van het ophangen, en van de eigenlijke handeling van het omhoog gooien van de schoenen en te zien hoe ze rondstuiteren op de telefoondraad, gevangen in hun nieuwe thuis.
Het is mogelijk om een alom gezien maar nog steeds onbegrepen stadsverschijnsel te nemen en er een artistieke draai aan te geven. Als je in New York City bent, kun je zelfs een van de 2.500 kunstschoenen zien die sommige kunstenaars ophingen.
Memes
Misschien gooien sommige mensen hun schoenen op hoogspanningskabels omdat ze het iemand anders zagen doen. Het herhalen van iets om het eigene is het kenmerk van een meme. Als je vijf minuten op het internet hebt doorgebracht, heb je hoogstwaarschijnlijk een populaire meme gezien, zoals Charlie Bit My Finger of Double Rainbow.
Maar memes bestonden al vóór het digitale tijdperk. Zo was er rond de jaren 1930 “Kilroy was here”, dat mensen rond steden en huizen over de hele wereld zagen en na-maakten.
Als iemand schoenen aan een elektriciteitskabel ziet, wil hij misschien voor de lol zijn oude paar schoenen weggooien, om de meme na te bootsen. Er zijn misschien geen bendes in de buurt, geen behoefte om het verlies van maagdelijkheid te vieren, geen plaats om drugs te kopen in de buurt. Alleen het plezier om andermans idee op jouw voorwaarden na te bootsen.
“Mensen doen het omdat ze zien dat het gedaan wordt, en mensen hebben het gedaan omdat iemand het eerder gedaan heeft,” zegt een geïnterviewde in The Mystery of Flying Kicks.
Er is ook nog het feit dat schoenen die aan een hoogspanningslijn hangen een nieuwe en ontregelende plek is. Er zit een scherpte aan die uitnodigt om er naar te kijken. Als iemand erin slaagt zijn schoenen op hoogspanningskabels te gooien, heeft dat een effect van “Ik heb je laten kijken naar wat je gedaan hebt,” wat nog een reden is waarom iemand zijn schoenen zou willen gooien.
Omwille van het geheugen
Buiten een restaurant in Australië beschrijft een in een documentaire geïnterviewde met de naam Raj hoe, wanneer mensen verhuizen of stoppen met werken in het restaurant waar hij werkt, ze hun schoenen buiten aan een elektriciteitskabel ophangen als een soort memorabilia.
Een andere geïnterviewde beschrijft hoe hij iets soortgelijks deed in New York City. Hij had een paar gympen die hij niet wilde schenken of weggooien, dus hing hij ze op aan een elektriciteitskabel op zijn gebruikelijke route.
Telkens als hij langs die gympen liep, werd hij herinnerd aan alle goede tijden die hij had beleefd toen hij ze droeg. Waar anders kon je je gympen ophangen als openbare en toch persoonlijke memorabilia?
De documentaire beschrijft een andere persoon die zijn gympen ophing als een manier om overgangen in zijn leven te markeren. Hij gooide een stel gympen weg in 1991, zo’n zes of zeven paar, in een tijd dat hij in een bende hosselde. Hij kijkt er in 2009 op terug en is getroffen door hoe een ander mens hij is.
Je sporen nalaten
Professor Marcel Danesi zegt dat het weggooien van schoenen een al lang bestaande menselijke behoefte bevredigt – herinnerd te worden, te laten zien dat we bestonden. Het veranderen van de fysieke ruimte die we innemen doet dat, of het nu wat verf op een muur is of het achterlaten van schoenen op de telefoondraad.
Zoals bij de restaurantarbeiders die hun schoenen achterlaten, zoals bij de mannen uit New York City die opkijken en zich hun oude schoenen herinneren, konden de schoenen daar alleen gekomen zijn als de eigenaars ze omhoog gooiden. Op die manier drukte de eigenaar van de schoenen een blijvend stempel op zijn omgeving.
Als vreemden naar de schoenen kijken, zien ze, hoewel ze misschien niet weten wie de eigenaar was, toch het merkteken van de eigenaar. De schoenen zijn het bewijs dat ze bestaan hebben, wat voor iedereen genoeg is om een oud paar schoenen op te rapen en er zijn stempel op te drukken.
Wat je moet weten bij het gooien van schoenen
Je kunt iemand verwonden bij het gooien van schoenen
Zorg ervoor dat je goed mikt als je schoenen gooit. Anders kun je uiteindelijk iemand verwonden doordat een verkeerd gemikte sneaker landt waar hij niet hoort. Vooral schoenen met dikke rubberen zolen zouden schade kunnen toebrengen aan gevoelige plekken, zoals het gezicht of de hals.
Als je erin slaagt je schoenen op de elektriciteitskabel te laten landen, maar ze scharnieren zelf niet goed op de lijn, zijn ze vatbaar voor vallen. En omdat ze hoog staan, kan de zwaartekracht in combinatie met de harde rubberen zolen iemand verwonden als ze op zijn hoofd vallen.
Daarom, als je besluit je schoenen op een hoogspanningslijn te gooien, oefen dan van tevoren je doel om er zeker van te zijn dat de schoenen niet alleen landen waar ze moeten landen, maar dat ze ook blijven staan.
Schoenen terughalen is gevaarlijk
In de documentaire noemen mensen uit Minneapolis zichzelf de “Shoe Watch” of “Shoefiti Watch” omdat ze niet houden van de connotatie die hangende schoenen hun buurt geven. De Schoenwacht zou op hun auto’s klimmen en met stokken de schoenen terughalen die aan de telefoonlijnen hangen.
In de documentaire gebruiken de mannen lange houten planken of zelfs een lichtzwaard-speeltje om de schoenen te pakken te krijgen. Zo dicht bij een elektrische leiding staan is echter gevaarlijk. Volgens een belangrijke elektriciteitsleverancier Georgia Power loopt er door een typische bovengrondse elektriciteitsleiding 7.200 volt elektriciteit.
Per ongeluk de lijn aanraken kan onmiddellijk de dood veroorzaken, want de elektrische stroom in een elektriciteitsleiding is veel te sterk voor het menselijk lichaam om aan te kunnen. Zelfs als je denkt dat het materiaal dat je gebruikt geen elektriciteit geleidt, zoals plastic of hout, kunnen andere factoren er toch voor zorgen dat de dodelijke spanning je lichaam bereikt, zoals vocht dat zich op het oppervlak van het voorwerp verzameld heeft.
Een andere gevaarlijke bezigheid bij het terughalen van weggeworpen schoenen is de kans op vallen. Vaak liggen hoogspanningskabels te hoog voor de meeste mensen om er bij te kunnen. Je zult op een ladder of op het dak van een auto moeten staan om binnen het bereik van de schoenen te komen – zelfs met een lichtzwaard in de hand. Als je uitglijdt, kun je vallen en jezelf of iemand anders onder je verwonden.
Als je besluit schoenen terug te halen die over een hoogspanningsleiding zijn gegooid, neem dan de grootste voorzorgsmaatregelen. Gebruik rubberen handschoenen om je handen tegen een elektrische stroom te beschermen. Zorg dat je op een veilig, gelijkmatig geaard verhoogd platform staat om jezelf binnen het bereik van de schoenen te brengen.
Controleer de weersomstandigheden en zorg dat het in je omgeving niet geregend heeft, want regen maakt de schoenen niet alleen meer geleidend voor elektriciteit, maar zorgt ook voor meer gladde voeten. Je zou niet alleen kunnen vallen maar daarbij ook jezelf elektrocuteren.
Je zou de verkeerde boodschap kunnen geven
Ondanks hoe weinig consensus er bestaat over de vraag waarom mensen hun schoenen op hoogspanningskabels gooien, nemen de meeste mensen aan dat het is omdat er of drugs- of bende-activiteit in de buurt is. Niet alleen dat, maar mensen zouden zich ook kunnen voorstellen dat er pestkoppen in de buurt zijn die de schoenen van hun slachtoffers pakken en ze aan de telefoonlijnen opknopen.
Het is misschien niet waar – je buurt zou uitstekend kunnen zijn – maar de connotatie achter schoenen die aan de hoogspanningskabels geregen zijn zou een verkeerd signaal kunnen geven aan wie er passeert.
Zoals je ziet zijn er heel wat redenen waarom mensen schoenen op hoogspanningskabels gooien. Het kan zijn vanwege persoonlijke overwinningen, drugs- of bende-gerelateerde activiteiten, een kunststukje, of een manier om jezelf of iemand die je dierbaar is te herinneren. Nu je deze redenen kent, zul je nooit meer naar schoenen kijken die aan hoogspanningskabels hangen.
Er zit een geheim leven achter schoenen aan hoogspanningskabels. Als je besluit ook je schoenen te gedenken, neem dan de juiste voorzorgsmaatregelen, en zorg ervoor dat je het veilig en legaal doet. Je weet nooit wie je schoenen zou kunnen vinden, en wat die persoon er van zou vinden.