Uitglijden en vallen zijn wereldwijd de op een na belangrijkste doodsoorzaak door ongevallen bij mensen van alle leeftijden, vooral bij mensen die regelmatig op gladde oppervlakken lopen, rennen, of werken. Antislip schoenen zijn een van de beste manieren om je risico op een kostbaar en mogelijk levensbedreigend ongeluk te verkleinen. Hier gaan we na hoe antislipschoenen werken, en hoe je de juiste antislipschoenen voor jou kunt vinden.
Wat zijn antislip schoenen?
Hoewel veel schoenen beweren antislip te zijn, is er geen precieze norm voor wat als slipvast schoeisel in aanmerking komt. De Occupational Safety and Health Administration, meer algemeen bekend als OSHA, heeft momenteel geen specifieke definitie van antislip schoenen.
Als het om schoeisel gaat, eist OSHA alleen het gebruik van beschermend schoeisel voor bescherming tegen voorwerpen die de voet kunnen verpletteren of doorboren, en tegen elektrische gevaren. Hoewel de organisatie antislip schoeisel in specifieke omgevingen aanbeveelt, heeft ze geen officiële veiligheidsnormen waaraan fabrikanten moeten voldoen om hun schoenen als “antislip” te bestempelen.
Omdat OSHA geen definitieve normen biedt, kunnen twee paar schoenen die beweren “antislip” te zijn zich heel anders gedragen op natte, olieachtige, of anderszins gladde vloeren. Daarom is het belangrijk dat je je onderzoek doet voor je de beste schoen voor je kiest.
De beste antislip schoenen zien er vaak uit en voelen aan als zowat elke andere schoen. Ze zijn echter van binnenuit zorgvuldig ontworpen met unieke materialen en loopvlakpatronen. Het ontwerp van antislip schoeisel moet de steun en tractie bieden die je nodig hebt om niet uit te glijden.
Hoewel een antislipschoen kan helpen om je risico op vallen te verminderen, is het geen garantie voor veiligheid. Je moet nog steeds voorzichtig lopen en opletten waar je stapt, zelfs met antislip schoeisel.
Wat maakt een schoen antislip?
Omdat er geen duidelijke definitie is van wat “antislip” betekent, kan het een uitdaging zijn om te bepalen hoe effectief een schoen zal zijn op een gladde ondergrond. Er zijn echter een paar ontwerpkenmerken die helpen om de tractie te verhogen en tegelijk het uitglijden te verminderen.
Ontwerp van de buitenzool
Typisch voor schoenen is dat ze uit drie delen bestaan. De binnenzool loopt langs de onderkant van de schoen en helpt de onderkant van de voet te ondersteunen. De tussenzool is het materiaal langs het binnenste gedeelte van de schoen dat demping biedt. Meestal is hij gemaakt van schuim dat zacht genoeg is voor comfort en toch stijf genoeg om de enkel te ondersteunen.
De buitenzool is echter het belangrijkst als het gaat om tractie en stabiliteit. Vaak is dit het deel van je schoen dat contact maakt met de grond. Het algemene ontwerp ervan kan een belangrijke invloed hebben op hoe goed antislip schoeisel grip kan bereiken.
Je buitenzool moet maximaal contact met de vloer bieden, vooral op plaatsen zoals de hielen en de ballen van je voeten. Hoe groter het oppervlak dat tegen de grond drukt, hoe meer grip je schoeisel je zal geven. Schoenen met hakken zijn vaak een slechte keuze voor antislip schoeisel, omdat ze het contact met de vloer minimaliseren.
Dat gezegd hebbende, kun je het beste schoenen zoeken met afgeronde randen aan de zolen. Hoewel dit het contact met het oppervlak wat kan verminderen, neigt het ontwerp er ook toe dat water, olie en andere vloeistoffen gemakkelijker onder de schoen vandaan kunnen komen dan platte randen.
Groeven op de buitenzool kunnen ook de doorstroming van vloeistoffen bevorderen. In veel antislip schoenen zijn groeven langs de zool uitgesneden, die niet alleen de flexibiliteit helpen vergroten, maar ook de uitstroom van water van onder de voet van de schoen bevorderen.
Veel schoenen die reclame maken als “antislip” hebben een ingewikkeld of onregelmatig zoolontwerp. Dit op zich biedt geen garantie dat de schoen een betere tractie zal hebben dan een met een traditionele zool. In plaats daarvan moet je letten op ontwerpkenmerken zoals:
- Chevron (ook bekend als Ultragrip) veegzolen: Deze zolen werken om zichzelf schoon te maken tijdens het lopen, waardoor ze maximale grip op het loopvlak houden.
- Safety-Loc zolen: Deze bieden de beste tractie op gladde, natte oppervlakken.
- Geslepen of Lug zolen: Deze veelzijdige zolen worden vaak gebruikt in zware industriële toepassingen en bieden maximale grip zonder aan duurzaamheid in te boeten.
- Aluminium Oxide Korrels: Met dit materiaal behandelde zolen bieden maximale grip. Aluminiumoxidegrit is schurend, gemakkelijk aan te brengen, en biedt kunstmatig de tractie die je nodig hebt op gladde oppervlakken.
Schoenmateriaal
Antislip schoenen kunnen van een aantal verschillende materialen gemaakt zijn. Slipvrij schoeisel moet zacht, buigzaam en veelzijdig zijn. Schoenen die hard of stijf zijn hebben de neiging slecht grip te hebben. Als vuistregel geldt: hoe zachter de zool van een schoen, hoe beter de antislip mogelijkheden.
Als je naar antislip schoenmaterialen kijkt, hoef je je niet te veel zorgen te maken over de binnenzool of de tussenzool. In plaats daarvan moet je je concentreren op de constructie van de buitenzool. Behalve op het ontwerp moet je ook goed letten op de constructie.
Schoenen zijn gemaakt van allerlei verschillende materialen die duurzaamheid, stabiliteit en grip combineren. De laatste twee factoren zijn het belangrijkst bij het overwegen van antislip schoenmateriaal. Schoeisel kan gemaakt zijn van:
- Polyurethaan
- Neopreen
- Nitril
- PVC
- Rubber
In het algemeen geeft een zachte zool je meer grip dan een die hard of stijf is. Een van de beste materialen voor antislip buitenzolen is rubber, omdat het buigzaam is en betrouwbare tractie biedt bij zowel warm als koel weer. Rubber van hoge kwaliteit is in staat grip te bieden, zelfs wanneer het blootgesteld wordt aan olie en water.
Loopvlakpatroon
Het loopvlakpatroon is een ander belangrijk kenmerk als het gaat om slipweerstand. Loopvlak helpt om het oppervlak van de zool te vergroten en tegen oneffen oppervlakten op te vangen om uitglijden te voorkomen. Veel antislip werkschoenen en sportschoenen hebben een loopvlak met meerdere patronen om je vanuit elke hoek tractie te geven. Je kunt lopen, rennen en pivoteren zonder bang te zijn te vallen.
Bepaalde loopvlakpatronen kunnen ook helpen om water af te voeren bij het bewegen op natte vloeren. Je kunt het beste een open loopvlakpatroon zoeken, want een gesloten patroon houdt water onder je voeten vast en veroorzaakt hydroplaning. Hetzelfde geldt voor schoenen met platte of gladde zolen, zoals veel sandalen en hakken.
Het loopvlakpatroon van slipbestendige schoenen moet in elkaar grijpen, zodat het water van onder de voet weggeleid wordt. Vermijd best patronen met vormen met platte randen, zoals driehoeken, vierkanten of zeshoeken. De randen kunnen werken om water in te sluiten en te voorkomen dat het uit de zool van de schoen ontsnapt.
Zoek in plaats daarvan naar loopvlakpatronen met ronde vormen. Cirkels hebben geen harde randen, waardoor water, olie, en andere vloeistoffen gemakkelijker door spleten in het loopvlak kunnen stromen. Cirkels vergroten ook het oppervlak van de zool, waardoor meer contact met de grond mogelijk is. Hoe meer cirkels in een patroon aanwezig zijn, hoe beter de grip van je schoen zal zijn.
Ongeacht het loopvlakpatroon moet elke afzonderlijke vorm ver genoeg uit elkaar staan om een goede verspreiding van vloeistoffen mogelijk te maken. Als ze te dicht bij elkaar liggen, zullen ze uiteindelijk water of olie opsluiten en je risico op hydroplaning vergroten. Er moet ongeveer twee millimeter ruimte tussen de vormen van het loopvlak zijn.
De diepte van het loopvlak is even belangrijk als de tussenruimte. Als het patroon te ondiep is, zal het niet de grip bieden die je nodig hebt op gladde oppervlakken. Is het loopvlak echter te diep, dan kan het volgepropt raken met vuil, stenen en ander puin. Je moet zoeken naar een diepte van ongeveer drie millimeter rond loopvlakvormen. Zo kunnen vloeistoffen snel worden afgevoerd zonder aan tractie in te boeten.
Je moet het loopvlak van elk paar antislipschoenen in de gaten houden terwijl je ze gebruikt. Na verloop van tijd zal het patroon slijten, waardoor het minder effectief wordt in het voorkomen van vallen. Je moet je schoenen vervangen als je merkt dat de groeven beginnen af te slijten tot minder dan twee tot drie millimeter diepte.
Als je zelf schoenen antislip wilt maken, kijk dan eens naar dit artikel: Hoe maak je schoenen antislip.
Anti-slip etikettering
Als je schoenen aan het winkelen bent, merk je misschien dat veel merken hun schoeisel op de doos labelen als “antislip” of “slipvast”. Laat die etiketten je echter niet voor de gek houden. Omdat er geen officiële norm voor slipweerstand is vastgesteld, zijn de meeste etiketten die je op schoenendozen ziet volkomen willekeurig. Een bedrijf kan een schoen als antislip aanprijzen zonder er enig werkelijk bewijs voor te hebben.
Dat gezegd hebbende, is het zoeken naar antislip etiketten een goed beginpunt. Hoewel het geen garantie is dat een schoen superieure tractie biedt op gladde oppervlakken, kun je altijd het ontwerp van de buitenzool en het loopvlakpatroon controleren om te zien of de schoen de grip biedt die je nodig hebt. Je kunt op zoek gaan naar etiketten waarop staat “antislip” of “slipvast”, want deze termen worden door elkaar gebruikt.
Als je een schoen ziet die als “oliebestendig” wordt geadverteerd, betekent dat echter niet dat het schoeisel antislip is. Oliebestendig heeft meestal betrekking op de bovenkant van de schoen en betekent dat het materiaal geen last zal hebben van vet- of olievlekken. Het zegt je niets over de zool van de schoen.
Je moet ook beweringen als “restaurant-tested” en “chef approved” met een korreltje zout nemen. Dit zijn vaak ongefundeerde beweringen die louter als marketingtruc gebruikt worden. Inspecteer een paar slipvaste schoenen altijd grondig om te zien of ze de beweringen van de fabrikant kunnen waarmaken.
Wanneer antislipschoenen dragen?
Antislip schoenen kunnen je stabiliteit en veiligheid in een groot aantal situaties verbeteren. Veel wandelaars, joggers, en hardlopers kiezen voor antislip sportschoenen als ze buiten stappen. Sommige mensen, vooral die met een hoger risico om uit te glijden en te vallen, hebben baat bij het gebruik van antislip schoenen voor dagelijkse activiteiten zoals rond het huis lopen, naar buiten gaan om de post te halen, boodschappen doen, en meer.
Je vindt antislipschoenen ook op werkplekken waar vaak natte of olieachtige vloeren zijn, zoals restaurants, hotels, ziekenhuizen, en meer. Sommige werkplaatsen vereisen zelfs het gebruik van antislip schoenen om het risico op ongevallen op de werkplek te verminderen.
Als vuistregel geldt dat als je ergens gaat lopen waar natte of olieachtige vloeren mogelijk zijn, je slipvast schoeisel moet dragen. Met de juiste schoenen kun je helpen om struikelen en vallen te voorkomen bij het lopen, rennen en tillen van zware voorwerpen.
Er zijn echter momenten waarop antislipschoenen een slechte keuze van schoeisel kunnen zijn. Terwijl antislip schoenen kunnen helpen om vallen te voorkomen in normale of gladde omstandigheden, doen ze het tegenovergestelde in besneeuwde omstandigheden. Sneeuw hoopt zich gemakkelijk op in de groeven van het loopvlakpatroon, waardoor je schoenen geen goede grip krijgen en je risico op uitglijden toeneemt. Hetzelfde geldt voor modder.
Als je in deze omstandigheden toch antislipschoenen draagt, moet je regelmatig pauzes nemen om de sneeuw of modder van tussen het loopvlak van je schoeisel te verwijderen. Door dit te doen verlies je geen tractie en help je je veilig te bewegen.
Werk je in het restaurant of in de horeca en wil je niet-werende schoenen dan zijn Crocs antislip en Vans antislip schoenen.
Testen op slipweerstand
Hoewel een antislip label je misschien niet veel zegt, onderwerpen sommige fabrikanten hun schoenen aan strenge tests voor ze zulke beweringen doen. Testresultaten kunnen je een meetbare indicatie geven van hoe goed schoeisel je tegen uitglijden zal beschermen. Ze bewijzen dat de buitenzool van een schoen in staat is op zowel droge als gladde oppervlakken te presteren.
Verschillende firma’s hebben de neiging verschillende normen te hanteren als het gaat om slipweerstand. Er zijn echter maar drie belangrijke tests die bijna alle fabrikanten gebruiken om de wrijving van schoenen tegen de vloer te testen.
BOT-3000E
De BOT-3000E digitale tribometer is een machine die zonder menselijke inbreng een test uitvoert om het antislip vermogen op natte vloeren te meten. De resultaten worden gemeten in termen van de minimale dynamische wrijvingscoëfficiënt (DCOF). Deze waarde is een meting van de wrijvingskracht tussen de zool van een schoen en de vloer.
Volgens parameters die door het American National Standards Institute (ANSI) zijn vastgesteld, biedt een paar schoenen “hoge slipweerstand” als het test op een minimale dynamische wrijvingscoëfficiënt (DCOF) van 0,43. Als het daarentegen een minimale DCOF van 0,30 heeft, wordt het beschouwd als een “lage slipweerstand”.
De Britse Pendulum Tester
De British Pendulum Tester is de meest gebruikte slipweerstandstest ter wereld. De resultaten worden gemeten in termen van Pendulum Test Value, of PTV. In het algemeen wordt een PTV van 36 beschouwd als de minimale veiligheidsnorm voor antislip schoeisel.
Er zijn echter aparte normen voor harde en zachte rubbersoorten als het om de slingerproef gaat. Sommige landen hebben specifieke PTV waarden waaraan fabrikanten moeten voldoen voor schoenen waarvan verwacht wordt dat ze presteren op hellingen, oversteekplaatsen, zwembaddekken, en meer. Hier is een video over hoe de slingertester werkt:
SlipAlert is een soort tribometer die lijkt op de slingertester. Hij heeft een achtbaanachtig ontwerp en maakt het mogelijk de slipweerstand gemakkelijk in het veld te testen. Hij wordt echter niet vaak in laboratoria gebruikt vanwege zijn afmetingen.
Tortus
De Tortus digitale tribometer testmethode voldoet niet aan de ASTM Internationale normen. Toch kan het een ongelooflijk nuttige test zijn voor schoenfabrikanten. De machine kan in korte tijd een recordaantal sliptesten afwerken. Hij kan ook testen op zowel harde als zachte rubbersoorten, en in alle weersomstandigheden.
Volgens het Ceramic Tile Institute of America is de minimale DCOF voor antislip schoenen die de Tortus test ondergaan 0,5 voor vlakke vloeren. Er zijn verschillende DCOF waarden voor hellingen, hellingbanen, en gladde vloeren. Hier is een korte video die toont hoe de Tortus test werkt:
Je kunt schoenen ook zelf uitproberen in de winkel voor je ze koopt. Sommige schoenenwinkels bieden ruimtes waar je schoenen kunt uitproberen op gladde oppervlakken zoals linoleum, plavuizen, en hardhout. Als je zo’n ruimte kunt vinden, probeer dan een paar minuten rond te lopen in een bepaald paar schoenen. Je moet ook proberen je voet te laten glijden om te zien hoeveel weerstand de zool biedt.
Sommige winkels hebben geen gladde vloer waar je schoenen kunt uitproberen. Als dat het geval is, kun je meestal wel een ander oppervlak vinden om ze uit te proberen, zoals een vlakke bank of rekken. Hoewel het niet zo goed is als lopen, kun je de schoen er toch langs laten glijden om een gevoel te krijgen voor hoeveel tractie hij biedt op een droog oppervlak.
Als je de schoen voelt rondglijden als je hem uitprobeert, is dat een goede aanwijzing dat hij slecht zal presteren rond water, olie, of andere vloeistoffen. Je kunt beter andere paren uitproberen die van een ander materiaal gemaakt zijn of die een ander loopvlakpatroon bieden.
Het is ook een goed idee om een nieuw paar slipvaste schoenen uit te proberen op een gladde ondergrond als je eenmaal thuis bent. Het feit dat een paar schoenen superieure tractie bood op droge vloeren in de winkel, betekent niet noodzakelijk dat ze ook natte vloeren aankunnen. Voordat je je schoenen voor het eerst draagt, test je ze zorgvuldig in water, olie en zeep om er zeker van te zijn dat ze de grip bieden die je nodig hebt.
Het juiste paar antislip schoenen kan een wereld van verschil maken als het om persoonlijke veiligheid gaat. Of je nu regelmatig in de regen jogt, op je werk te maken hebt met gladde oppervlakken, of je gewoon zorgen maakt over je valrisico, je schoenen omruilen voor een antislip paar kan helpen gevaarlijke ongelukken en verwondingen te voorkomen.